Rüya Arapça “görmek” demektir. Kuran’da Rüya hakkynda çok fazla bilgi verilmez, Rüyaya Kuran'da özellikle yusuf Suresi’nde yer verilir. Rüya sözcü?ü Saffat ve Fetih surelerinde de kullanylyr.

islam peygamberi Muhammed’in Rüya hakkynda ?u hadisleri rivayet edilir:

• Buhari'nin kaydetti?i bir hadiste ”iyi kimselerin güzel Rüyasy peygamberli?in 48 parçasyndan biridir” denir.
• Ebu Hüreyre’nin aktardy?y bir hadiste “artyk yeryüzünde müjdeleyicilerden (mübe??irat) ba?ka peygamberlikten hiçbir ?ey kalmady; müjdeleyiciler güzel Rüyalardyr” denir[10]
• Bir ba?ka hadiste de mealen “peygamberlere ilk önce gelen, kalpleri aly?yp yaty?yncaya kadar, uykularynda olur. Bundan sonra vahiy indirilir” denir. [11]

islam peygamberi Muhammed’in ve sahabelerinin gördükleri birçok Rüyanyn (prekognitif Rüya) gerçekle?ti?i bilinmektedir.[12] Tasavvufi menkybelerin ço?u Rüyalara dayanyr. Mür?idler Rüya yoluyla ölen insanlaryn ahiret durumlary hakkynda da bilgi verebilirlerdi.[13] Allah insanlaryn Levh-i Mahfuz'daki durumlaryna muttali olan bir melek grubunu Rüya i?iyle vazifelendirmi?tir. Vazifeli melekler Levh-i Mahfuz'dan aldyklaryny birtakym olay ve hallere sokarak ilgili insanlaryn Rüyalarynda kalbine yerle?tirirler. Böylece bu Rüya o kimse için bir müjde, bir uyary ya da bir ele?tiri ?eklinde haber ta?yr.[14]

ibn Haldun'un Mukaddime’de belirtti?i gibi, tasavvufta genel olarak Rüyalar üç grupta ele alynyr: [15] [16]

• ilahi kaynakly Rüya: Bunlar açyk oldu?undan yoruma gerek göstermezler. Do?ru ve görüldü?ü gibi çykan bu Rüyalara rüyâ-y sâliha (salih Rüya) da denir. Salih Rüya son derece az görülür.[17] Salih Rüya görmek sadece müminlere özgü de?ildir; müslüman olmayanlar da görebilir. yusuf Suresi’ndeki mysyr firavununun ve iki mahpusun gördü?ü Rüyalar buna örnek olarak gösterilebilir.[18].
• Melekten olan Rüya: Bunlara Rüya-yy sadyka denir. yoruma muhtaçtyr. (Sembolizm içerirler)
• ?eytandan olan Rüya: Bu Rüyalaryn asly fasly yoktur. Kurân’da "ed?asü ahlam (karmakary?yk dü?ler)" (yusuf, 12/44) olarak geçer. Hiçbir faydalary olmayy?yndan yorumlanmalary da gerekmez. (Psikofizyolojik kaynakly Rüyalar)

El Gazali Rüyanyn mahiyetini müka?efe ilminin inceliklerinden biri olarak kabul eder ve her önüne gelene anlatylmasyny do?ru bulmaz. (Ki?i kendi çözmelidir veya mür?idine anlatabilir). Ölümle malum olan hususlardan bazylary Rüyayla da malum olabilir. islam peygamberi Muhammed gördü?ü Rüyalary anlatyr ve sahabenin gördü?ü Rüyalary da yorumlardy.[19] [20]

Rüya yorumu

Rüya yorumu Rüyalaryn anlamlarynyn saptanmasydyr. Bu çaly?ma psikanalizde ve çe?itli mistik ve ezoterik ekollerde ayny anlamly ta?ymaz veya ayny ?ekilde yapylmazlar. Eski mysyr ve eski yunan gibi birçok eski kültürde Rüya görme do?aüstü bir ileti?im veya ilahî bir müdahale olarak kabul edilmi? oldu?undan, Rüyalaryn içerdiklerine inanylan mesajlar birtakym yöntemler kullanylarak çözülmeye çaly?mystyr. Eski yunanlylar in?a ettikleri Asklepion denilen tapynak veya sa?lyk sitelerinde Rüyalaryn yorumlanmasyny da içeren çe?itli psikolojik çaly?malarda bulunmu?lardyr. [95] [note 12] Bazy kyzylderili kabilelerinde olgunla?ma ayinlerinde ki?i bir rehber Rüya görene dek oruç tutmak ve dua etmek zorunda brakylyrdy. [96] Günümüzde de çe?itli psikoloji ekolleri Rüyalaryn anlamlaryna ili?kin çe?itli varsayymlar ortaya atmy?lardyr. Rüya yorumu 19. yy.’yn sonlaryndan itibaren psikoanalizin bir parçasy olmu?tur. Konuya ili?kin yeni ufuklar açan bir çaly?ma Sigmund Freud tarafyndan hazyrlanan “Rüyalaryn yorumu” adly kitaptyr.